Với cô Năm Thêu, những năm tháng đấu tranh đã trở thành ký ức không thể nào quên

    Sinh ra và lớn lên trên quê hương anh hùng, từ tình yêu mảnh đất ruột thịt, Bùi Thị Thêu - người con gái của ấp Trần Hợi, huyện Trần Văn Thời đã sớm giác ngộ cách mạng, tiếp bước truyền thống gia đình mà đứng lên chiến đấu vì tự do của quê hương. Đúng ngày 19 tháng 5 năm 1954, mới mười bốn tuổi, Thêu vào đội văn nghệ của ấp. Sau đó được các anh cán bộ dìu dắt, sang năm 1955, Thêu trở thành cô giao liên ấp, rồi đảm nhận công tác giao liên cho xã và vừa hoạt động gầy dựng phong trào thanh niên địa phương. Tháng 2 năm 1958, Thêu được kết nạp Đoàn trong niềm sung sướng và xúc động trào dâng, và từ đây người thiếu nữ đã trưởng thành trong cả nhận thức và hành động ấy thực sự bắt đầu con đường tranh đấu của mình. Cái tên Năm Thêu cũng từ đó trở thành tên gọi thân mật mà anh em đồng chí gọi Thêu. Năm Thêu nhiều lần dẫn đầu đoàn người đấu tranh trực diện đòi dân chủ dân sinh, phản đối tụi tiểu đoàn Khăn đỏ khăn tím càn quét, đốt phá nhà cửa, hãm hiếp phụ nữ; đòi quyền tự do đi lại, yêu cầu không dùng máy bay bỏ bom, phá hoại mùa màng… và "cả gan" một mình đại diện bà con cầm đơn yêu cầu vô tới dinh Tỉnh trưởng. Dĩ nhiên là "con Thêu lãnh đạo" không thoát khỏi sự chú ý của chúng. Dù vậy, với nhiệt tình của tuổi trẻ và lòng căm thù giặc sục sôi, những hiểm nguy trước mắt không hề làm cô sợ hãi và chùn lòng. Thế nhưng, vào cuối năm 1958, trong một lần tham gia đấu tranh, Năm Thêu bị bọn ở Ty cảnh sát Cà Mau xuống bắt, giam ở khám lớn ngoài thị xã Cà Mau đúng 10 tháng và 18 ngày. Đối mặt với thử thách đầu tiên trong cuộc đời theo cách mạng, trước những đòn tra tấn dã man của kẻ thù hòng ép cô khai nhận mình là cộng sản, người con gái còn chưa qua tuổi hai mươi vẫn vững vàng tư tưởng và ý chí, không hề khai nhận điều gì khiến bọn chúng không đủ kiên nhẫn để tra khảo tiếp và buộc phải thả. Lần bị bắt này ngược lại càng tiếp thêm sức mạnh cho Thêu bước tiếp con đường đã chọn. Được về lại với bà con, với tổ chức, Năm Thêu càng hăng say hoạt động với nhiệm vụ mới được phân công: làm công tác binh vận.  Đây là nhiệm vụ đòi hỏi người cán bộ phải quan sát kỹ lưỡng, có cái nhìn thật chính xác, đồng thời phải luôn cảnh giác, linh hoạt và uyển chuyển trong cách ứng xử để có thể vận động những người từ phe giặc tình nguyện về lại phía ta. Là nữ, Thêu có lợi thế tiếp cận và nắm bắt tâm tư của những đối tượng này nên đã binh vận được một số người về với cách mạng. Trên mặt trận mới này, Thêu lại hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao. Đáp lại những phấn đấu không mệt mỏi của đồng chí cán bộ trẻ, năm 1960, Năm Thêu được vinh dự đứng vào hàng ngũ Đảng khi vừa tròn hai mươi tuổi, đánh dấu một sự trưởng thành mới của Thêu trong cuộc đời theo Đảng và Bác.

    Đã một lần chịu thất bại đuối lý, buộc phải thả Năm Thêu, bọn địch ngày càng ghim và theo dõi chặt chẽ mọi hoạt động của cô. Lần này, chúng điều thằng Vùng quê ở Bến Tre vừa học xong 3 năm nghiệp vụ mật vụ tại Nha Trang về xứ này làm mật báo, bước đầu là tạo mối quan hệ với Thêu, giả bộ chán nản thân phận lính quốc gia và muốn theo cách mạng hòng tạo thời cơ bắt Năm Thêu và một số cán bộ chủ chốt của ta. Do Thêu nhận ra những điểm đáng nghi ở thằng Vùng nên hết sức cảnh giác và đề phòng nó. Không thể thực hiện được mưu đồ đã toan tính, thằng Vùng cố tình tạo chứng cứ giả để buộc tội và có cớ bắt Thêu. Vào khoảng tháng 9 năm 1961, Năm Thêu một lần nữa bị bắt giam vào chuồng cọp ở đồn Rạch Ráng, rồi bị giải ra Ty cảnh sát ở Cà Mau. Biết bao hình thức tra tấn bức cung hết sức dã man, như cho "đi máy bay", đổ xà bông vào lỗ mũi, đánh đập vào be sườn, bịt mắt dẫn đi dọa sẽ tử hình… được áp dụng chỉ để đối phó với một người con gái mảnh mai, nhưng một lần nữa không khuất phục được Năm Thêu. Bản lĩnh người đảng viên cộng sản lại rạng ngời trước kẻ thù.

    Cuối năm 1962, cô được thả về và tiếp tục công tác đoàn thể tại xã. Từ giữa năm 1963, tổ chức rút cô về Công an huyện và phân công công tác trong tổ bảo vệ an ninh chính trị nội bộ với nhiệm vụ dọn đường, bảo vệ địa bàn nơi các cơ quan đầu não của Tỉnh ủy, đoàn thể tỉnh và Quân khu đóng. Với yêu cầu của nhiệm vụ, Năm Thêu luôn bám sát cơ sở, dựa vào quần chúng nhân dân, xây dựng các vùng dân cư làm mật báo cho ta. Nhờ vậy, cô theo dõi điều tra và phá được nhiều vụ âm mưu tấn công của địch, bảo vệ an toàn cho các cơ quan, tiêu biểu là phá vụ án B52 ở Chín Bộ (thuộc xã Khánh Bình Tây) được Công an huyện tặng Bằng khen. Thời gian công tác trong ngành Công an, cô và người đồng đội cùng ngành, chiến sĩ Phạm Văn Cảnh yêu nhau và nên nghĩa vợ chồng vào năm 1972. Nhưng, số phận lại trớ trêu, cũng trong năm đó người chồng hy sinh, khi ấy cô mới mang thai vài tháng. Từ cuối 1973, cô trở về công tác Hội Phụ nữ xã Trần Hợi, rồi làm Chủ tịch Hội Phụ nữ huyện đến năm 1990 thì nghỉ hưu. Song, cô vẫn góp sức vào các hoạt động đoàn thể nơi cô đang sinh sống, khóm 1 thị trấn Trần Văn Thời. Hiện, cô là Chủ tịch Hội tù chính trị yêu nước của huyện.

    Với những thành tích trong kháng chiến chống Mỹ, cô Năm Thêu được tặng thưởng Huân chương Kháng chiến hạng Nhất, Huân chương Giải phóng hạng Nhất và nhiều bằng khen, giấy khen trên các mặt công tác đoàn thể như: Kỷ niệm chương Vì sự nghiệp giải phóng phụ nữ, Kỷ niệm chương Công tác Dân vận, Huy hiệu 40 năm tuổi Đảng… Hiện tại, dù tuổi cao, lại bị chứng rối loạn tiền đình não và viêm đa xoang, di chứng của những năm tháng bị tù ngục để lại (cô là thương binh 4/4) nhưng cô Năm Thêu vẫn nhiệt tình hoạt động, góp sức cùng với Đảng và chính quyền địa phương trên các mặt công tác xã hội.

THÁI THANH